PODLASIE: Topiło 10/14 (2086)

TOPIŁO? Tu się bywa przy okazji pobytu w Puszczy Białowieskiej! Kolejką wąskotorową się przyjeżdża, własnym motorem, autem lub rowerem.

Wzdłuż szosy - na Topiło - suchą nogą się dojeżdża poprzez bagna, rozlewiska, moczary i mokradła.

Tu się słucha ciszy przyrodniczej, żab kumkania i wody plusku. Tu się odczuwa woń tataraku a oczy nasyca puszczańskimi widokami.

I chociaż nie udało się ustalić, kto wystawił ten pomnik (i z jakiej okazji) pamiętamy kto pierwszy wypowiedział te słowa.
- Pamiętajmy je!

Górnicza wioska: Piła - Młyn 1/2 (1877)

20 km na południe od Tucholi leży Wioska Górnicza: Piła-Młyn. Z tą kopalnią w środku Borów Tucholskich było dokładnie tak jak ze spotkanym wcześniej  Indianinem.

No bo niby jak? No bo niby skąd w środku wielkiego lasu kopalnia?! ...a jednak!

Tradycja zapomniana odżyła za sprawą pasjonatów niejako przymuszonych do zajęcia się tematem: Stowarzyszenie BUKO wzięło sprawy w swoje ręce.

I tak to co się okazało być na początku wielkim problemem (zapadanie się ziemi po kopalnianych wyrobiskach) z czasem okazało się atutem i szansą dla wioski.

Wykład przy makiecie trwał pewnie długo, ale czas przestał mieć znaczenie gdy poszły opowieści. Jak powstawała Górnicza wioska w ogóle,  jak tworzono makietę i te fragmenty prawdziwej kopalni które dotąd zostały odtworzone...  .

Pasjonujące historie serwowane przez Panią Przewodnik utrzymywały nas w ciągłej gotowości intelektualnej dając podkład pod zrozumienie tego fenomenu jakim było kilka kopalni w środku Borów Tucholskich.

Znajomość rzeczy, barwność stopniowanych dramaturgicznie opowieści oraz wdzięk osobisty Pani Przewodnik nie pozwalają mi konkurować z Nią poprzez przytoczenie którejś z tych stories.
-Trzeba je samemu usłyszeć.

Tutaj w Piła-Młynie gdzie tradycja związana z wydobywaniem węgla została bezpowrotnie utracona z najwyższym pietyzmem na makiecie odtworzono to co dawno minęło.

Fachowcy ze Ślaska pomagali ustalić jakie tu były kolejki wąskotorowe, jakie miały przeznaczenie poszczególne budynki i odtworzone urządzenia... .

Makieta jest już prawie gotowa. Pozostało jeszcze - dosyć kosztowne - zabezpieczenie jej przez nazbyt entuzjastycznymi oglądaczami.

Nieostrożne dotknięcie któregoś z delikatnych elementów (a każde dotknięcie jest takie!) to prawie zawsze strata co najmniej kilkuset złotych... .

Zasypywani faktami, historyjkami i anegdotami słuchaliśmy uważnie.

...co raz to profesjonalnie i z wdziękiem odśmiewani aby utrzymać uwagę.

Dla mnie były to historie o tym jak malutka społeczność w głębi Wielkiego Lasu znalazła dla siebie oryginalny i niepowtarzalny sposób na życie.

I tak właściwie przygotowani ruszyliśmy zwiedzać kopalnię w terenie.