Strony

▼

piątek, 6 listopada 2026

Złote łabędzie w Tucholi (2441)

Wszyscy w Tucholi i okolicach znają tą legendę, ale tylko nieliczni zapoznali się z jej pełną wersją. A całość brzmi tak.

Św. Małgorzata z Antiochii w średniowieczu należała do znanych i popularnych świętych. Przedstawia się ją z deptanym smokiem na łańcuchu. Zwykle w jednej ręce trzyma krzyż a w drugiej ma gołębia.

Jej wizerunek figuruje w herbach wielu polskich miast, jak Tomaszów Mazowiecki czy Golub-Dobrzyń. W Tucholi tego herbu używano od XIV do XIX w. Współcześnie do tej tradycji powrócono od 1992 r. Zachowując wszelkie reguły prawa kanonicznego dopiero wtedy św. Małgorzata została oficjalną patronką miasta - czego ku zdumieniu mieszkańców - wcześniej nie było.


Chociaż nigdy nie była królową zwykle ma koronę na głowie. Często też przedstawia się ją z gołębiem. Ze względów estetyczno-technicznych to jest gołąb, bo tak naprawdę to powinien być łabędź.
- I to złoty łabędź!

A wszystko to na wspomnienie cudu jaki się zdarzył za jej sprawą. Legenda głosi, że ówże miał się dokonać podczas oblężenia miasta. To ponoć za radą św. Małgorzaty obrońcy dobrze ufortyfikowanej miejscowości (którą można było tylko wziąć głodem) zaczęli wroga wrzącą kaszą polewać a miotać w niego kamienie wielkie.

Obrońcom w końcu te środki obrony zaczęły się kończyć więc za radą św. Małgorzaty zaczęli we wroga chlebami rzucać. W owym czasie był zwyczaj, aby tuż po zbiorach mnóstwo chleba na zapas wypiekać. A one chleby czarne i twarde były! Po paru tygodniach siekierą je rąbać przychodziło a w gorącym mleku przed spożyciem zanurzać... . I tymi właśnie twardemi chleby wraże wojska porażono szczodrze! Nieprzyjaciele widząc, że miasto stać na obronę w taki żywnościowy sposób od ataków odstąpili.

Do tego miejsca większość lokalnych osób zna tą legendę. ...ale co było dalej?!
- Co się stało z owym rzucanym tak celnie we wrogów pieczywem?

Cytuję za niejakim Matthias`em z miasta Thorunium -  pisarzem tamtego dawno minionego czasu. "Wróg zaskoczony chlebowym atakiem zgłupiał na to doszczętnie! I wrogowie rzekli byli sobie następująco: ...no bo jakże to tak? My w nich z kartaczy, bombard i innych kulomiotów a oni w nas pieczywem wszelkim?! Snać mają oni więcej zapasów niż myśmy sądzili."

Powstało wtedy wielkie zamieszanie i - ku radości obrońców miasta - odwrót od murów miasta ogłoszono. Po tym też czasie ciury obozowe przeciwnika widząc sterty chleba na zamkowym przedpolu zaczęli je zbierać, aby po wysuszeniu koniom podawać. Znaczy się suchy chleb dla koni zbierali. ...ale i to nie było wrogowi dane!

W pewnej chwili pojawiły się chmary złotych łabędzi, które to pieczywo zostało przez nich co do okruszka wyzbierane, aby się nic wrogowi nie przydało.

I wtedy nieprzyjaciel po raz kolejny  ostatecznie się przekonał, że miasto nie tylko jest dobrze zaopatrzone w żywność, ale i wsparcie sił nadprzyrodzonych ma za sobą.

O prawdziwości całej tej legendy niech świadczy fakt, że wdzięczni mieszkańcy w samym środku miasta ufundowali pomnik / figurę św. Małgorzaty a na dodatek na rynku postawili fontannę ze ZŁOTYMI ŁABĘDZIAMI.

Resztę informacji o tej wystawie przekazałem w e-mailu.

środa, 4 listopada 2026

Prawie wszystko o krasnoludkach (2440)


Skąd się biorą krasnoludki?! Też mi pytanie skoro wiadomo skąd! Krasnoludki biorą się z bajek. A skąd się biorą bajki?! Bajki biorą się z dalekiej, dalekiej przeszłości czyli, że pochodzą sprzed wielu lat! ...ale czym te krasnoludki się zajmują?!

Jak to czym się zajmują? Opowiadają dzieciom bajki! Siada taki krasnoludek na poduszce i cichym, cichutkim głosem opowiada jakąś piękną bajkę. I bywa tak że dziecko po obudzeniu się woła do kogoś starszego: dziadku, dziadku a mi się śniło i… zaczyna opowiadać. 

Dlatego warto pamiętać co nam się przyśniło w nocy. Warto zapamiętać co opowiedział nam ten skrzat z długą siwą brodą! Taki właśnie krasnoludek który ma na dodatek błyszczące, czerwone buciki.

O tych bucikach warto wiedzieć że krasnoludki zawsze mają je czyste. Ale jak czyste one są?! One są bardzo, ale to bardzo - bardzo czyste! Przecież taki krasnoludek wie, że jak będzie miał opowiadać bajkę to musi usiąść na poduszce, to co? ...w brudnych butkach usiądzie?

Czyściutkie więc ma te buty i czyściutkie ma ręce też. W końcu bierze do ręki książkę czasem trochę jakby za dużą dla niego. I wtedy czyta. A jak miałby czytać gdyby miał pobrudzone ręce? Tak więc krasnoludki dbają o czystość oraz opowiadają bajki.

No i wreszcie ktoś przecież musi posprzątać te zabawki! Ktoś przecież musi ułożyć i poskładać ubrania. Samo nic się nie zrobi! A dzieci tak często zostawiają po sobie nieporządek. Właściwie to dzieci starają się aby ten porządek był, ale nie zawsze i to wychodzi. Tak więc ktoś musi ten pokój posprzątać! I robią to właśnie krasnoludki.

Jest jeszcze pytanie: a gdzie mieszkają te krasnoludki? Odpowiedź na to pytanie jest trudna. Dawniej wszystko było proste: krasnoludki mieszkały za piecem. Za takim dużym ciepłym kaflowym piecem jak w Hajnówce. Dzisiaj w naszych domach  takich pieców już nie ma. A więc gdzie one dzisiaj mieszkają? To wszystko zależy od konkretnego domu. Czasem krasnoludki mieszkają w garażu, czasem w składziku na drewno, czasem wciskają się w jakieś szpary tak małe, że tylko one mogą się tam zmieścić. 

A skąd niby ja to wszystko wiem skoro dorośli nie mogą zobaczyć krasnoludków? ...bo przecież dorośli nie mogą ich widzieć! Krasnoludki mogą zobaczyć tylko dzieci.

No to mam dla Ciebie niezwykłą wiadomość: to niewiarygodne ale prawdziwe: DOROŚLI TEŻ KIEDYŚ BYLI DZIEĆMI. I wtedy mogli te krasnoludki widzieć.



Teraz kiedy już sporo wiadomo o krasnoludkach proszę Cię aby zawsze pamiętała o nich droga wnuczko! O tym, że mają czyste ręce i buty i żeby nie przyczyniać im kłopotów nieporządkiem w swoim pokoju. Wierz mi: odwdzięczą się na pewno.

Być może kiedyś jakiś krasnoludek wyszepcze ci do ucha jakąś piękną bajkę, która zamieni się w sen.
- Będę ci wdzięczny jeśli opowiesz mi swój sen!